Kadasterkaarten 1832 – de Franse Tijd

De Franse Tijd is essentieel geweest voor het ontstaan van Nederland als eenheidsstaat met aan het hoofd de koning. Napoleon Bonaparte wist met de invoering van zijn “Code civil” (het Franse Burgerlijk wetboek), van Nederland een moderne rechtsstaat te maken. Onderdeel daarvan was de introductie van een nieuw belastingstelsel en de oprichting van het kadaster, sinds 1808 reeds in werking in Frankrijk. De introductie werd niet alleen ingegeven vanuit de wens te komen tot meer maatschappelijke orde, maar hadden tevens ten doel heffingen op te leggen en op die wijze o.a. de veroveringsdrang van Napoleon Bonaparte te financieren.
In 1811 werd op bevel van koning Lodewijk Napoleon, de broer van Napoleon Bonaparte, een begin gemaakt met het tekenen van de kadasterkaarten. Na de val van Napoleon in 1813, werd Nederland een zelfstandige staat onder Willem 1. Hierdoor lag het opmeten een aantal jaren stil. Ook Willem 1 had echter geld nodig en bij wet van 1816 besloot hij om de kadastrale werkzaamheden voort te zetten. In 1832 werd het kadaster in Nederland officieel ingevoerd.
De oprichting van het kadaster had een tweeledig doel. Ten eerste een rechtvaardige heffing van de grondbelasting en op de tweede plaats rechtszekerheid met betrekking tot de eigendommen. Op basis van het kadaster kan tot op de dag van vandaag worden aangetoond wie de rechtmatig eigenaar is van een bepaald onroerend goed (tegenwoordig onroerende zaak). Er zijn 2 soorten getekende kaarten, de “Verzamelplans” en de “Minuutplans”. De Verzamelplans zijn overzichtskaarten, waarop men kan zien welke Minuutplans op elkaar aansluiten. Minuutplans zijn detailkaarten van een bepaald gebied. Op deze kaarten staan alle percelen getekend, huizen, erven, wegen, hakhoutbosjes enz. allemaal met een eigen nummer.
De ‘Fryske Akademy’ in casu ‘HisGis’ , tegenwoordig onderdeel van de ‘Humanities Cluster’ van de ‘Koninklijke Akademie van Wetenschappen’ heeft ons door het beschikbaar stellen van de datasets in staat gesteld om het eerste kadastrale kaartmateriaal uit 1832 op deze website in beeld te brengen.

Zoeterwoude – kadasterkaart 1832

De eerste kaart die is gedigitaliseerd is die van Zoeterwoude. Dit is dan meteen ook de meest uitgebreide versie van de kadasterkaarten waarover we beschikken gezien onze betrokkenheid bij de Stichting Oud Zoeterwoude. De kaart bevat allerlei informatie over indeling, gebruik en eigenaren alsmede een koppeling naar de genealogie
Ga naar de kadasterkaart 1832 >

leiderdorp – Kadasterkaart 1832

Zoals is te zien bij het plaatje hiernaast, schuurde ook Leiderdorp in het begin van de 19e eeuw tegen de Leidse singels aan. Ruim vóór die tijd had Leiden vanwege de eerste stadsuitbreidingen al grondgebied van Leiderdorp geannexeerd.
Ga naar de kadasterkaart 1832 >

Oegstgeest – Kadasterkaart 1832

Oegstgeest ligt in een van de vroegst bewoonde delen van het kustgebied. Van de elfde tot de veertiende eeuw heeft Oegstgeest een periode van vooruitgang beleefd, die werd onderbroken toen Leiden als stad opkwam.
Door belemmering ‘van nering en ambacht’ en het weren van bebouwing op zekere afstand van Leiden werd Oegstgeest in zijn ontwikkeling gestuit.
Ga naar de kadasterkaart 1832 >

Leiden

De stad ontstond als dijkdorp aan de zuidzijde tegenover een kunstmatige heuvel aan de samenvloeiing van de Oude en de Nieuwe Rijn. In de oudste vermelding daarvan, omstreeks 860, werd het toenmalige dorp Leithon genoemd. In 1572 koos de stad de zijde van de anti-Spaanse opstand. De Spaanse landvoogd Requesens belegerde in 1574 de stad.
De kadasterkaart 1832 van Leiden is nog in bewerking.

Kadasterkaarten
Zoeterwoude in 1832
Leiderdorp in 1832
Oegstgeest in 1832

Beeld- en databanken Zoeterwoude
Transportregisters 1651-1811
Bevolkingsregisters 1826-1939
Wie deed wat en waar in Zoeterwoude
Notariële akten
Akten van indemniteit

Zoeterwoude
Stichting Oud Zoeterwoude
Genealogie van Zoeterwoude

Leiderdorp
Leiderdorps museum

Leiden
Erfgoed Leiden en Omstreken
Historische Vereniging Oud Leiden

Oegstgeest
Historische Vereniging Oegstgeest

Rijnland
Rijnlandgeschiedenis
Archief Hoogheemraadschap Rijnland