leiderdorp

Geschiedenis van Leiderdorp

Zowel Leiden als Leiderdorp ontlenen hun naam aan de Leithons. Het Leiderdorpse grondgebied strekte zich oorspronkelijk tot ver in het Leidse maar dat zou in de loop van de tijd ingrijpend veranderen.
Vanaf de dertiende eeuw nam Leiden voor stadsuitbreiding regelmatig grondgebied over van omliggende ambachtsheerlijkheden. Ook Leiderdorp moest grond afstaan aan de groeiende stad.


In de loop van de middeleeuwen werden in Leiderdorp meerdere kastelen gebouwd, zoals het Huis ter Does, Berendrecht, Ter Mey, Stenevelt, Te Waarde en Huis ter Zijl/Zijlhof, die allemaal zijn verdwenen.

De annexaties door Leiden

Een blik op de eerste kadasterkaart uit 1832 maakt duidelijk dat er al een flink deel van Leiderdorp door Leiden is geannexeerd. Het grondgebied behoorde oorspronkelijk tot het bisdom Utrecht en strekte zich uit tot aan de Burcht in Leiden met als westelijke grens de Nieuwe Rijn, Mare, Slaagh- of Stinksloot en de Zijl vanaf de Slaaghsloot. Door de groei van Leiden was het nodig het grondgebied uit te breiden en werd in de loop der eeuwen menige grenswijziging doorgevoerd.
In 1294 werd een deel van het Waardeiland tot aan de Vestestraat aan Leiden toegevoegd, in 1355 gevolgd door een uitbreiding tot aan de Oude Vest.
Pas in de 17e eeuw volgden er nog een aantal grenscorrecties ten koste van Leiderdorp. In 1604 werd een klein gebied tot aan de Zuidsingel toegevoegd, in 1611 tot aan de Maresingel, in 1644 tot aan de Ververstraat (Maredorp) en in 1659 tot aan de Zijlsingel.
Door deze laatste uitbreiding was de helft van het Waardeiland al Leids grondgebied. In 1896 volgde de eerste uitbreiding buiten de singels. In 1920 volgt de grootste uitbreiding, het laatste deel van het Waardeiland, tegenover de Van Der Valk Boumanweg, het huidige Ockenrode en het gebied tussen de Zijl en de Slaaghsloot. In 1964 volgden nog het eilandje in de Zijl en de Puinhoek aan de Zijl en Verlaatsloot tegenover de Kaagsocieteit.

In ontwikkeling

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde Leiderdorp ingrijpend op het gebied van wonen, werken en recreatie. Door de sterke groei van Leiden ontstond grote woningnood, waardoor Leiderdorp vanaf de jaren 50 snel uitbreidde met nieuwe woonwijken. Het dorp kreeg een meer stedelijk karakter, met flats, eengezinswoningen en voorzieningen.
Ook het werk veranderde: de traditionele landbouw nam af en maakte plaats voor lokale bedrijvigheid, winkels en werkgelegenheid in de regio.
Op het gebied van recreatie kwam er meer aandacht voor groen en ontspanning. Parken, sportvelden en recreatiegebieden werden aangelegd. Hierdoor ontstond een balans tussen verstedelijking en leefbaarheid, waarbij inwoners dichtbij huis konden wonen, werken en ontspannen.

Relevante links:

Leiderdorp op de kaart
Leiderdorps museum
De Canon van Leiderdorp
Monumenten in Leiderdorp

Erfgoed Leiden en Omstreken
Historische Vereniging Oud Leiden